Het interplanetair magnetisch veld - IMF

Algemeen

Tijdens zonneminimum lijkt het magnetische veld van de Zon, zoals de Aarde ook een magnetisch veld heeft, op dat van een ijzeren balkvormige magneet, met grote gesloten lijnen dichtbij de evenaar en open veldlijnen dichtbij de polen. De wetenschappers noemen een dergelijk gebied een "dipool". Het tweepolige gebied van de Zon is ongeveer sterk zoals een magneet op een ijskast (50 gauss). Het magnetische veld van de aarde is 100 keer zwakker.

Rond het zonnemaximum, wanneer de zon op haar actiefst is, sieren zonnevlekken het gezicht van de Zon. Deze zonnevlekken zijn doordringt van magnetisme en uit deze zonnevlekken lopen gigantische magnetische veldlijnen waarlangs materiaal van de zon ook langs loopt . Deze veldlijnen zijn vaak honderden malen sterker dan het omringende dipoolgebied. Hierdoor raakt het magnetisch veld rond de zon verward met veldlijnen.

Het magnetische veld van de Zon is niet beperkt onze ster zelf. De zonnewind draagt deze door het zonnestelsel en strekt zich tot aan de heliopauze waar de zonnewind ophoud en er botst met de interstellaire ruimte. Daarom noemen we dit magnetisch veld van de zon het interplanetair magnetisch veld of kortweg IMF. Omdat de Zon om haar as draait (eens om de 27 dagen) heeft het IMF een spiraalvorm (dit heet de "Parker Spiraal ", genoemd naar de wetenschapper die het eerst beschreef).

Het IMF is een vectorquantiteit met drierichtingencomponent, twee van welke (Bx en By) georiënteerd zijn parallel aan de ecliptica. Het derde component, de Bz waarde staat loodrecht op de ecliptica en wordt aangemaakt door golven en andere verstoringen in de zonnewind. Wanneer het IMF en de geomagnetische veldijnen omgekeerd georiënteerd zijn of niet loodrecht aan elkaar kunnen deze niet herverbinden met elkaar wat resulteert in een transfer van energie, massa en momentum van de zonnewindvloed in de magnetosfeer. De sterkste koppeling, met de meest dramatische magnetosferische effecten gebeuren wanneer het Bz component zuidwaarts gericht is.
Het IMF is een zwak veld nabij de aarde, variërend in sterkte nabij de aarde van 1 tot 37nT met een gemiddelde waarde van ongeveer 6nT.

B_t waarde

Met de Bt waarde wordt de sterkte van het interplanetair magnetisch veld bedoelt. Hoe sterker deze drukt (waarden boven +40 nT zijn al gunstig) hoe hoger de kans op poollicht bij ons, op voorwaarde natuurlijk dat het IMF zich ook zuidwaarts keert.

B_z waarde

Een sterk zuidwaartse B_z waarde kondigt vaak wijdverspreide auroras aan, in combinatie met een goede sterkte van het IMF. Hoe zuidelijker de Bz waarde, hoe meer kans we maken om in onze streken poollicht te zien.

<< Keer terug naar vorige pagina