Wanneer kunnen we nu poollicht zien?
Dit is één van de moeilijkste vragen om te beantwoorden omdat het net van zoveel parameters afhangt. We krijgen deze vraag zovele keren dat we telkens hetzelfde moeten antwoorden. In dit help onderwerp gaan we dan ook even kort in op wat er allemaal nodig is vooraleer we naar buiten mogen stormen om poollicht te zien.
Wat is er allemaal nodig?
Het eerste en belangrijkste zijn Aardgerichte uitbarstingen op de zon. Op onze website kan je dit live volgen. Enkel de grote uitbarstingen (M en X klasse) komen in aanmerking om mogelijks poollicht te veroorzaken. Bij deze grote uitbarstingen wordt materiaal van de zon mee de ruimte in geslingerd, dit heten we een coronale massa uitstoot of CME. Als de uitbarsting afkomstig is van een zonnevlek die bijna centraal of centraal op de zon staat dan is de kans groot dat de uitbarsting naar de Aarde gericht is. Maar ook dan is het nog niet zeker dat we poollicht gaan zien. Veel hangt af van de duur van de uitbarsting, de grootte van de plasmawolk en de vertreksnelheid ter hoogte van de Zon. Het is op basis van de vertreksnelheid en de locatie van de uitbarsting dat de wetenschappers een voorspelling doen van de aankomsttijd en ook dat is erg moeilijk te bepalen. De voorspelling kan er ruim 6h naast zitten. De meeste grote uitbarstingen komen 24h tot 48h na uitbarsting aan op Aarde, afhankelijk van de vertreksnelheid. Het is dus van belang om veel geduld te hebben. Op ons forum geven we bij de meeste grote uitbarstingen een voorspelling van de komende activiteit en eventuele poollichtkansen als deze er zijn.
Van zodra de vorige parameters meezitten kunnen we uitkijken naar de aankomst van de CME, het is dan de zonnewind die we in het oog moeten houden samen met de parameters van het interplanetair magnetisch veld (IMF). Een schokfront kondigt zich duidelijk an met een plotse toename in de zonnewindsnelheid en dichtheid, alsook in een sterke toename van de sterkte van het IMF. Ook dan is het nog niet zeker dat je poollicht gaat zien. De zonnewindsnelheid moet voldoende hoog zijn (ideaal is 700km/sec of hoger), ook de sterkte van het IMF moet hoog zijn (+20nT) maar het allerbelangrijkste is dat de richting van het interplanetair magnetisch veld zuidelijk gericht is. Dit laatste kunnen we pas weten wanneer het schokfront aankomt en pas dan kunnen we beter bepalen of er poollicht te zien zal zijn. Dus als al deze parameters goed zitten, dan pas kunnen we zeggen of er een echte poollichtkans is, maar ook dan moet je nog niet naar buiten lopen!
Als laatste in het gehele proces moeten we de Kiruna magnetometer in het oog houden, hierbij kijken we naar de zwarte lijn op de grafiek, pas als deze lager gaat dan -1000 dan pas loop je best naar buiten.
Dit is nog te moeilijk... kan het eenvoudiger?
Daarom hebben we op onze website de poollicht barometer geplaatst waarbij je meteen weet of er poollichtkansen zijn op de hoge, gemiddelde en lage breedtegraad. Nederland en België bevinden zich in de gemiddelde breedtegraad. Pas bij code oranje is er een aanzienlijke kans op poollicht, bij rood is er gegarandeert poollicht te zien. Toch raden we hierbij nog aan om de Kiruna magnetometer na te zien of deze ook gunstig is.